Heldere procedure om leerlingen sneller op juiste plek krijgen.
In de regio Haaglanden wordt voortaan gewerkt met één uniforme procedure voor vrijstelling 3b. Deze gezamenlijke aanpak moet zorgen voor betere afstemming tussen voortgezet onderwijs (VO), middelbaar beroepsonderwijs (MBO) en leerplicht. Het uiteindelijke doel is helder: leerlingen sneller en zorgvuldiger naar een onderwijsplek begeleiden die écht bij hen past. Vrijstelling 3b maakt het mogelijk om in uitzonderlijke situaties de inschrijving van een leerplichtige leerling in het laatste VO-jaar te vervangen door inschrijving bij een MBO-instelling. Dit biedt ruimte voor maatwerk als het VO-aanbod onvoldoende aansluit bij de behoeften van de leerling.
Waarom deze nieuwe werkwijze nodig is
De afgelopen jaren is het aantal aanvragen voor vrijstelling 3b toegenomen. Tegelijkertijd bleek dat verschillende gemeenten eigen procedures hanteerden, wat leidde tot onduidelijkheid en vertraging. Scholen, MBO-instellingen en gemeenten gaven daarom aan behoefte te hebben aan duidelijke, gezamenlijke afspraken en betere samenwerking.
De nieuwe werkwijze legt de nadruk op:
- Eén eenduidige procedure voor alle leerlingen in de regio Haaglanden.
- Tijdige afstemming tussen alle betrokken partijen.
- Een zorgvuldige afweging van alle mogelijke oplossingen.
Door deze aanpak wordt voorkomen dat te snel voor een vrijstelling wordt gekozen, terwijl er mogelijk nog passende opties binnen het VO beschikbaar zijn.
Zo verloopt de aanvraag in de praktijk
De procedure start altijd op de VO-school. Samen met de leerling en ouders wordt besproken wat de leerling nodig heeft en of de school dit kan bieden. Als dat niet het geval is, wordt het samenwerkingsverband ingeschakeld om mee te denken over oplossingen, bij voorkeur binnen het VO.
Wanneer er geen passend aanbod beschikbaar is, wordt het MBO betrokken. Het MBO geeft informatie over mogelijkheden en denkt mee over wat een geschikte vervolgstap kan zijn. Ook de leerplichtambtenaar wordt in een vroeg stadium betrokken – zelfs als er geen sprake is van verzuim – en bewaakt de zorgvuldigheid van het proces. Uiteindelijk neemt de leerplichtambtenaar het besluit over de vrijstelling.
Om het proces te ondersteunen is er een nieuw aanvraagformulier ontwikkeld. Dit bestaat uit drie onderdelen:
- Onderbouwing vanuit de VO-school, samen met leerling en ouders.
- Inbreng vanuit het MBO over aanbod en verwachtingen.
- Ondertekening door ouders.
Daarnaast zijn er duidelijke streefdata om een tijdige overstap mogelijk te maken:
- Aanmelden vóór 15 juni voor start op 1 september.
- Aanmelden vóór 15 december voor instroom in februari.
Dit betekent dat scholen en betrokkenen vroeg moeten beginnen met de afstemming.
Breder toepasbaar voor maatwerk
De beschreven manier van samenwerken is niet alleen relevant voor vrijstelling 3b. Ook in uitzonderlijke situaties waarin leerlingen van 16 jaar of ouder zonder VO-diploma willen overstappen naar het MBO, wordt deze werkwijze aanbevolen. Met deze gezamenlijke aanpak zetten onderwijsinstellingen en gemeenten een belangrijke stap richting meer maatwerk, betere samenwerking en een passende onderwijsplek voor iedere leerling.