Op de scholen is de beweging richting een inclusievere cultuur, inclusiever beleid en een inclusievere praktijk ingezet. Scholen hebben meer en meer expertise in huis om de doelgroep binnen school beter te kunnen bedienen, er zijn verschillende inclusie-aanvragen aangevraagd en goedgekeurd en op de scholen gaan de gesprekken steeds vaker over inclusie.
Hoofdambitie: ‘We streven naar inclusief onderwijs waarbij alle jongeren dichtbij huis, volwaardig en gelijkwaardig toegang hebben tot een inclusieve leeromgeving waarin zij zich samen ontwikkelen en samen leren en participeren. Dat betekent dat van het onderwijs wordt verwacht dat het open staat voor iedere jongere ongeacht de culturele of maatschappelijke achtergrond, ongeacht leer- en ontwikkelniveau en ongeacht ondersteuningsbehoeften. Inclusief onderwijs is onderwijs dat zich aanpast aan en richt naar de leerling in plaats van dat de leerling moet passen in het kader van de school. Binnen inclusief onderwijs werken onderwijsprofessionals samen met ouders/verzorgers, zorgpartners en gemeenten om iedere leerling de beste kansen te geven zich optimaal te ontwikkelen.’
Afname inclusie-instrument
In schooljaar 2024-2025 is op elke school een gesprek gevoerd op basis van een ontwikkeld inclusie-instrument. Dit instrument is gebaseerd op de ‘Inclusie-index’ en biedt inzicht in verschillende ambitieniveaus op specifieke inclusie-indicatoren binnen de dimensies Cultuur, Beleid en Praktijk. Het primaire doel van de gesprekken is scholen inzicht te geven in hun huidige positie ten aanzien van de verschillende inclusie-indicatoren. Daarnaast beoogt het instrument dat scholen, door actief met een diverse afvaardiging in gesprek te gaan over verschillende onderwerpen, ideeën en actiepunten formuleren die bijdragen aan verdere ontwikkeling richting inclusiever onderwijs.
Waardevolle inzichten
De gesprekken zijn door de scholen over het algemeen als positief, interessant en waardevol ervaren. Zaken werden concreter en er ontstonden nieuwe ideeën en inzichten rondom inclusie. Sterke punten op de scholen werden zichtbaar (“We mogen hier trots op zijn”) en verschillende functies brachten diverse perspectieven, wat leidde tot meer inzicht, begrip en soms ook verbazing. De huidige focus op de scholen ligt op het binnenhouden van de populatie die zij momenteel in huis hebben, daar wordt over het algemeen het ondersteuningsaanbod goed op ingericht en aangepast. Het ontwikkelen van aanbod voor de leerlingen die nu (nog) op een andere plek onderwijs krijgen, vergt een langere termijn.
Inclusie op de agenda
Het inclusie-instrument wordt gezien als een bruikbaar gespreks- en reflectiemiddel, ook voor intern gebruik. Resultaten van de gesprekken kunnen breder binnen de school gedeeld worden, het kan een gesprek openen met en inzicht bieden bij verschillende medewerkers, ook met de docenten die wellicht onbekend, ontevreden of oneens zijn over de opdracht richting inclusiever onderwijs.
In de periode van oktober 2025 tot en met december 2025 worden gesprekken gepland met schoolbestuurders, het thema Inclusie staat hier op de agenda. In deze gesprekken wordt het ingevulde inclusie-instrument van de eigen scholen besproken. Ook worden de aan inclusie gerelateerde ambities uit het ondersteuningsplan besproken en zal de inclusie-opdracht vanuit het ministerie worden gedeeld. Bestuurders krijgen de opdracht om plannen te formuleren voor de komende jaren: welke ambities streven wij na m.b.t. inclusiever onderwijs en welke plannen, doelen en activiteiten horen hierbij? In april/mei 2026 volgt een vervolggesprek waarin de plannen worden gedeeld. Dan zal ook worden besproken wat de scholen hierin nodig hebben en welke rol bijvoorbeeld het SWV VO Delflanden hierbij kan spelen.
Conferentie NIO juni 2025
In juni 2025 is een aantal medewerkers vanuit SWV VO Delflanden naar de Conferentie Naar Inclusiever Onderwijs (NIO) geweest. Op deze dag kwamen meer dan 900 onderwijs- en zorgprofessionals samen. Er zijn verhalen en kennis gedeeld, er is inspiratie op gedaan en mensen werden gestimuleerd via andere invalshoeken naar inclusie te kijken. Zo is er een lied voorgedragen ‘Voor de buschauffeur van het leerlingvervoer’ en was er een interview met choreograaf Adriaan Luteijn.
Op de conferentie zijn door verschillende scholen, experts en pioniers 40 interactieve sessies verzorgd waarin de praktijk van de dag werd besproken, maar ook de toekomst stond centraal. Inclusiever onderwijs is geen stip aan de horizon, het gaat over nú, met elkaar in beweging komen en in beweging blijven. De conferentie zal komend jaar wederom plaatsvinden en wel op woensdag 3 juni 2026. Ook de professionals van de scholen kunnen zich hiervoor aanmelden via de website van Informatiepunt Inclusief Onderwijs Op deze website is veel informatie te vinden voor scholen, professionals en beleidsmakers in de vorm van praktische tools, filmpjes, best practices en onderzoek ter ondersteuning voor hun inclusievere praktijk op school.
Werkbezoek
Vanuit SWV VO Delflanden zal, waarschijnlijk in het tweede deel van schooljaar 2025-2026, een werkbezoek op een school worden gepland voor de scholen binnen ons samenwerkingsverband. De informatie hierover volgt nog.